وقتی یک کودک با راز تجاوز جنسی زندگی می‌کند

خبر

وقتی کلمات نتوانند به خوبی ادا شوند، این رفتار است که در اغلب موارد، البته نه همیشه، وارد عمل شده و نقش خود را به خوبی ایفا می‌کند.

تجاوز یا سوء استفاده جنسی به صورت ذاتی یک پدیده روانشناختی است. این موضوع، بر احساس یک فرد از خودمختاری بر بدن، ارزشمندی وجود، اعتماد به نفس و توانایی اعتماد به دیگران، موقعیت‌های ایمن و ناامن واقع و غیر واقع و حتی تمرکز بر وظایف و اعمال روزنامه تاثیر جدی و ملموس می‌گذارد.

البته هیچ نقشه راه و راهکار مفیدی برای این که مشخ شود، مغز چه واکنش یا پاسخی به فرایند شوم تجاوز جنسی می‌دهد، وجود ندارد.

عوامل محیطی زیادی در این فرایند وجود دارند که نقش خود را ایفا می کنند: وضعیت خانوادگی کودک، سن و ظرفیت ذهنی کودک، فرد متجاوز و ماهیت او تنها بخشی کوچک از این عوامل فهرست شده است.

بیان این نکته که پاسخ و واکنش قاطعی برابر سوء استفاده و تجاوز جنسی وجود دارد، نه تنها مردود و اشتباه است بلکه می‌تواند برای قربانیان این پدیده شوم نیز مضر و مملو از اثرات منفی باشد و باعث شود آنها در یافتن راه درست و واکنش و رفتار منظقی دچار اشتباه شوند. این موضوع ضریب اثرگذاری بر سوء رفتارها را کاهش می‌دهد.

 

بله ممکن است هیچ نشانه‌ای وجود نداشته باشد

قبل از این که بخواهیم درباره نشانه‌ها و علائم مهم ناشی از تجاوز و سوء استفاده جنسی صحبت کنیم، از شما جدی می‌خواهیم به گفتگو درباره ایمنی بدن با کودک خود عادت کنید و از تکرار این دیالوگ خسته نشوید. حتی در مواردخاص از او سوال کنید که آیا کسی به تازگی قوانین مربوط به ایمنی بدن را نقض کرده است؟ والدین بسیاری در مشاوره‌ها و جلسات تخصصی به مددکار یا کارشناس این بخش گفته‌اند که با چنین تکنیکی ناگهان با افشاگری و بیان حقیقت از سوی کودک خود مواجه شده‌اند.

چگونه ممکن است کودک نشانه‌های یک تجاوز را بروز ندهد؟

* ممکن است کودک نداند آنچه بر سرش رفته و اتفاق افتاده غلط و غیر قانونی بوده است، فرد تجاوز و خاطی معمولا به کودک القا می‌کند که این تماس‌ها دوستانه و بخشی از یک بازی ساده است.

* فرایند تجاوز ممکن است هیچ صدمه‌ای به ظاهر به کودک وارد نکند. کودک در چنین شرایطی در مورد نوع واکنش به آنچه دیده نمی‌شود، مردد و به اصطلاح گیج می‌شود.

* کودک از لحاظ ذهنی فرایند تجاوز را در ذهن خود مسدود و به ظاهر فراموش می‌کند. این فراموشی بی نتیجه و اشتباه، ممکن است تا سنین بلوغ و سالهای سال با او همراه باشد.

* کودک به خاطر هراس از عواقب افشاگری مثل از بین رفتن کانون خانواده، واکنش افرادی که ممکن است متهم به بی کفایتی و کم کاری شوند، اجبار به رفتن سمت دادگاه و مقام مسئول معمولا سکوت کرده و چیزی بروز نمی‌دهد تا شرایط طبیعی در خانه حفظ شود.

ما یک توصیه دیگر هم داریم، بهتر است افراد معتبر و شناخته شده در فامیل یا خانواده مثل افراد بزرگسال و خیلی معتبر و حتی نوجونان مسئول و تحت کنترل مثل خواهر و برادر بزرگتر یا پسر عموی خیلی نزدیک و صمیمی به کودک نیز در جریان این تکنیک‌ها باشند و کودک درباره ایمنی و استقلال بدن خود، به این افراد اعتماد داشته باشد و این افراد نیز همیشه آمادگی شنیدن یک افشاگری احتمالی را داشته باشند و از شنیدن این خبر هرگز جا نخورند تا کودک برای ادامه این ارتباط خوب دیالوگی، پشیمان نشود. واقعیت این است که کودک در زمانی که اطرافش را این انسان‌های اخلاق مدار و معتبر احاطه کرده‌اند، حمایت و حفاظی بهتری را برای تجربه استقلال بدنی خود درک کرده و حس می‌کند.

اکنون، با توجه به سن کودک شما، باید به این نکته دقت کنید که کودکان گاهی ما را مورد آزمایش قرار می‌دهند و گاهی سوالاتی درباره شکسته شدن قوانین مربوط به ایمنی و مالکیت بر بدن می‌پرسند و برایشان اهمیت دارد که ما چه واکنشی خواهیم داشت، مراقب باشید که با آرامش و صبوری به سوال آنها گوش دهیم، خوب گوش دادن بسیار حیاتی و مهم است. خوب جواب دادن هم همین‌طور. با صدای آرام و متین به کودک پاسخ دهید و برای آن که با توجه به اطلاعات تازه و سوال‌های کودک، چگونه راه را ادامه دهید، فکر کنید، با او حتی مشورت کنید تا بداند سوالش مهم بوده که شما را به فکر فرو برده اما هرگز به او نگرانی خود را منتقل نکنید، آرامش در این شرایط بسیار مهم است. اگر فکر می‌کنید برای چنین مواقعی نیاز به اطلاعات بیشتری دارید، منابع مربوط به آن موجود است.

http://themamabeareffect.org/suspected-or-disclosed-abuse.html

ترس

ترس ممکن است یکی از نشانه‌های واضح و آشکار ناشی از تجاوز جنسی باشد. اما لزوما با همان شدتی که انتظار می‌رود هدایت کننده و قابل ردیابی نیست. بسته به سن کودک، نوع ارتباطی که بین او و فرد متجاوز برقرار شده و میزان و نوع تجاوز این ترس هم قابل تغییر است. ممکن است کودک نسبت به چیزی که ما توقع داریم در او ترس وحشتناکی ایجاد کرده باشد، بی تفاوت باشد، تصمیم بگیرد آن را مخفی کند و یا حتی اصولا از آن نترسیده باشد.

میزان و ضریب سادگی و بی ریایی کودک، سطح اعتماد به فرد متجاوز و مجرم، قصد قبلی مجرم برای ایجاد درد و شکنجه حداقل در اولین ارتباط و مواردی از این دست معمولا باعث سردرگمی و گیجی کودک می‌شود نه ترس!

با این حال اگر کودک متوجه غیر عادی بودن شرایط شود و بداند که اشتباهی در این میان وجود دارد، از تکرار دردی که تجربه کرده احساس بدی داشته باشد و یا تهدید به چیزی شود قطعا در او حس ترس متولد می‌شود و نشانه‌هایی نیز خواهد داشت:

* ترس از کسی که تجاوز کرده و یا هر فردی که شبیه به او است و صفات او را دارد و یا محلی که در آن اینت اتفاق شوم رخ داده، گاهی کودک پس از مواجه شدن با فردی که فقط شبیه فرد مجرم است، احساس ترس شدید می‌کند و یا با ورود به محل وقوع جرم سراسر ترس و وحشت می‌شود.

* گاهی کودک بیش از حد مطیع می‌شود، طوری که والدین او واقعا به چنین حالتی شک می‌کنند. البته این نشانه لزوما نتیجه یک تجاوز جنسی نیست اما به هر حال یکی از نشانه‌ها است که می‌تواند باعث ایجاد شک و تردید شود. کودک معمولا تحت کنترل فرد متجاوز قرار می‌گیرد و با دیگران طبق دستور او همکاری یا عدم همکاری خواهد داشت.

* کابوس دیدن و از خواب پریدن و بیدار شدن‌های ناگهانی توام با فریاد و گریه

* بیش از حد لباس پوشیدن و اصرار کودک برای بر تن کردن لباس‌های زیادی. رفتار مشکوک کودک برای داشتن حریم خصوصی و اصرار زیاد هنگام استحمام برای تنها بودن و استفاده از لباس‌های زیر زیاد و تصور این که در حال پوشاندن کامل بدن خود است.

* کودک گاهی بابت اعضای خانواده و عزیزانش هم احساس ترس دارد و نگران تجاوز به آنها هم می‌شود، از تنها ماندن وحشت دارد و در شرایط و موقعیت‌های تازه احساس وحشت می‌کند.

* رفتارهای “خود تسکین دهنده” مثل جویدن ناخن، تکان دادن بیش از حد پاها، نیاز بی موقع و زیاده از حد به پتو و پوشش

* گریختن و فرار کردن

 

خشم

این یک نشانه بسیار رایج است اما مسلما این نشانه الزاما نتیجه یک تعرض یا تجاوز جنسی نخواهد بود. کودکانی که قربانی این پدیده شوم شده اند، اگر احساس کنند توان افشای واقعیت را ندارند و یا با افشای واقعیت سودی نبرده و حتی ماجرا به ضرر آنها تمام شده به سمت تخریب و رفتارهای مخرب و آلوده به خشم حرکت می‌کنند.

به عنوان یک فرد بالغ و بزرگسال باید به خاطر داشته باشیم که رفتار یعنی نوعی از ارتباط و همیشه دو طرفه است، همیشه مراقب واکنش درست باشید، به سوال‌های کودک پاسخ خوب و به موقع بدهید، کودکی که پاسخ مناسب از افشاگری خود نبیند، برای تکرار تجربه تلخ خود بیشتر تحریک می‌شود و گاه دست به رفتارهای آزاردهنده و پر از خشم می‌زند:

* تجاوز یا صدمه زدن به دیگران، حیوانات خانگی و یا تخریب اموال

* صدمه زدن به خود، نوعی خودآزاری شامل کشیدن مو، بریدن و ایحاد خراض روی پوست و غیره

* بروز خشم و خشونت در قبال کسانی که می‌خواهند از او محافظت کنند. ادعای این موضوع کع والدین دوستش ندارند و حرف‌هایش را باور نمی‌کنند.

 

افسردگی و عزت نفس آسیب دیده

این موضع به میزان درک و برداشت کودک از پدیده شوم تعرض و تجاوز دارد، به خصوص در مورید که این سوء استفاده و تجاوز جنسی دائمی و تکرار شوند باشد. این مورد به مدت زمان تجاوز و مخفی نگاه داشتن آن نیز بستگی زیادی دارد.

احساساتی از جمله شرم، گناه و از دست رفتن ارزش ذاتی و انسانی زندگی روزمره کودک را تحت تاثیر جدی قرار می‌دهد. کسانی که شناخت نسبتا درستی از کودک دارند ممکن است زودتر از سایرین متوجه تغییرات ناگهانی در رفتار او و تظاهرات مربوط به افسردگی و کاهش عزت نفس کودک شوند. گاه این تغییرات تدریجی است و سلامت روان کودک به تدریج در خطر جدی قرار می‌گیرد:

* خروج کودک از گروه‌های دوستی، خانواده، مدرسه و فعالیت‌هایی که کودک از انجامشان لذت می‌برده و اکنون میلی برای تجربه آنها ندارد.

* خوابیدن بیش از حد

* خوابیدن زیاد در طول روز

* حرف زدن درباره خود به صورت نامتعارف و ناپسند

* برنامه ریزی و نقشه کشیدن کودک برای ایجاد دوستی و ارتباط با کسانی که قبلا از سوی آنها بدرفتاری و بی اخلاقی مشاهده شده است

* مصرف مواد و سوء مصرف

* خودکشی / اقدام به خودکشی

 

اضطراب

از آنجایی که سوء استفاده و تعرض به صورت مستقیم روی رشد مغز کودک اثر منفی و مخرب دارد، ممکن است این امر بر توانایی کودک در عملکرد صحیح او نیز تاثیر جدی و مخرب داشته باشد. اختلال به صورت استرس شدید می‌تواند به خاطر کمبود توجه و عدم دریافت مهر و محبت شکل بگیرد. به همین دلیل است که در این خصوص پزشک و روانشناس متخصص باید تصمیم گیری کند. در واقع بروز چنین حالتی الزاما نباید والدین را درخصوص تجاوز جنسی و آزار کودک نگران کند اما می‌تواند یکی از نشانه‌ها باشد.

باید توجه داشت که پزشک و روان شناس الزاما از علائم خاص کودک آزاری جنسی آگاه نیستند و گاه به همپوشانی نشانه‌ها و علل بروز برخی رفتارهای خاص توجه ندارند، کودکی که به خاطر سوء مصرف و البته مصرف مواد دچار کاهش اعتماد به نفس شده، روان شناس خود را برای تشخیص یک اتفاق تلخ و پنهان شده در پشت پرده، دچار اشتباه می‌کند.

ممکن است یک کودک برای مقابله با خدشه دار شدن زندگی طبیعی خود، دست به شیوه‌های اعتراضی بزند و همین امر بیش از پیش به او صدمه وارد کند. این کارها ممکن است به ظاهر مفید و ارزشمند باشد اما کودک از انجام آنها هدف دیگری دارد و يار می‌بیند. نشانه‌های وابسته به اضطراب:

* تلاش برای اول بودن و قهرمان شدن در همه رخداد‌های مدرسه مثل رقابت‌های ورزشی

* افزایش سطح و میزان یک ناهنجاری در تغذیه

* شست و شوی بیش از حد و وسواس‌گونه یا رفتارهای غیر منطقی از این دست

* تمرکز بیش از حد و متعصبانه روی گفت و گوهای رایج در مدرسه و تلاش برای ماندن در مدرسه

* عاطفی شدن غیر قابل پیش بینی و ناامید شدن به صورت ناگهانی و غیر منطقی

 

رفتارهای جنسی

بسته به سن کودک، ممکن است علائمی درباره مباحث جنسی فراتر از حد آنها رویت شود. باید بدانیم که کودکان عملکرد جنسی خود را با ارزش‌ها و تعاریف خاص خود، تفسیر می‌کنند.

این خیلی تاسف برانگیز است که کودک با توجه به یک خاطره تلخ از تجاوز یا تعرض جنسی، تصور کند که رفتار جنسی اتفاقی است که دیگران آن را حس می‌کنند و احتمالا از آن لذت می‌برند و او هرگز نخواهد توانست حس آنها را بداند.

ممکن است محیط اطراف کودک به گونه‌ای رقم بخورد که او هرگونه رفتار عاشقانه، صمیمی و تعامل جنسی را از خود دور ببیند و همیشه از چنین تجربه‌هایی منع شود. اما هرگز نمی‌شود سوال و کنجکاوی کودک را از این طریق بی پاسخ گذاشت. باید مراقب برخی نشانه‌ها و رفتارهای معنی دار از سوی کودکان باشیم:

* کودکان ممکن است درباره مسائل جنسی با یکدیگر حرف بزنند و اگر اطلاعات غلط داشته بشند، همین دیالوگ‌أهای کنترل نشده اثر منفی روی آنها خواهد گذاشت. آنها حتی ممکن است اقدام به برخی رفتاری ساده جنسی کنند، مثل بوسیدن لب‌ها و یا ممکن است با اسباب بازی‌های خود چنین رفتارهایی را مشابه سازی کرده و تجربه کنند.

*  اطفالی که اصرار به نشان دادن اندام جنسی خود دارند به احتمال زیاد به نوعی تماشای پورنوگرافی عادت کرده و دوست دارند چنین رفتاری را که احتمالا از سوی یک فرد بالغ سر زده ، تکرار کنند.

* کودکانی به صورت آشکار و یا در اغلب اوقات اقدام به رفتارهای جنسی با همسالان خود و بیا در کنار بزرگسالان می‌کنند، در معرض دزدیده شدن و قاچاق انسانی هستند و باید مراقب چنین فضاهایی باشیم. این اقدام از سوی کودک، ناخواسته و از روی جهل است و این والدین هستند که باید مراقب باشند.

 

علائم فیزیکی

تجاوز جنسی، برای بسیاری شگفت آور و عجیب است، به خصوص در مواردی که افراد متوجه چیزی نمی‌شوند و قربانی، فاقد علائم جسمی است. متاسفانه این مورد می‌تواند باعث شود پیگیری‌های قانونی به تاخیر بیفتد و موضوع به راحتی در دادگاه به اثبات نرسد.

بسیاری از پزشکان متاسفانه در خصوص تشخیص علائم مهم ناشی از تجاوز و آزار جنسی کودک، آموزش کافی ندیده‌اند. این پزشکان مورد نیاز معمولا متخصص اطفال بوده و جزو حیطه SANE (پرستار متخصص آزمایشات مربوط به اعتیاد جنسی) دسته بندی می‌شوند. این اشخاص معمولا در بیمارستان‌های استاندارد و بین المللی همچنین مراکز حماست از کودکان کار فعال هستند. علائم مربوط به کودکان تحت تجاوز جنسی به صورت فیزیکی بیشتر در کم سن و سال‌ها رویت می‌شود که شامل موارد زیر است:

* خراش، قرمزی، تورم و یا خارش ناحیه تناسلی، مقعد و یا دهان

* خون ریزی

* عفونت ادراری، بیماری‌های قابل انتقال از راه دستگاه تولید مثل

* بارداری

علائم مربوط به استرس

* سردرد

* دل درد

* رفتارهای ترسناک و حمله‌های عصبی نگران کننده

 

وقتی بچه‌ها می‌خواهند حرف بزنند

افشاگری درباره یک تجاوز و سوء استفاده جنسی کار ساده‌ای نیست، مخصوصا وقتی که یک کودک به اندازه کافی از سلامت روانی و آگاهی برخوردار است که بداند بیان این چیزها درست نیست و معمولا گفته نمی‌شود. گاهی اوقات با گذشت زمان این فرایند مشکل‌تر می‌شود و کودک بیش از پیش احساس شرم می‌کند، در این میان بزرگسالان نباید نکات ظریف را نادیده بگیرند و به راحتی از کنار آنها عبور کنند.

به عنوان مثال:

* یک پسر 10 ساله که به مادرش هر بار هنگام ورود به حمام گفته بود از ناحیه لگن و ماهیچه‌های اطراف مقعد احساس درد دارد، بعدها به دوستان صمیمی خود در مدرسه گفته بود که مورد تجاوز جنسی قرار گرفته است. به نظر می‌رسید مادر او باید چنین اظهار افشاکننده‌ای را جدی می‌گرفت.

* یک دختر یک بار به مادرش گفته بود که پسر عموی او آدم خیلی عجیبی است، البته که این افشاگری ساده جدی گرفته نشده بود و نزدیک به 10 سال بعد همه متوجه شدند که او در دورهمی‌های خانوادگی و فامیلی معمولا به او و چند کودک دیگر تجاوز کرده است.

*  یک دختر کوچک نیز یک بار به مادرش گفته بود که عمویش به کوکی (شیرینی) او دست زده است و مادر او با یک لبخند از کنار این افشاگری مرموز رد شد و دیگر آن را پیگیری نکرد، بعدها معلوم شد که عموی آن دختر کوچک از او خواسته و به او یاد داده که به اندام جنسی خود بگوید کوکی و به این ترتیب نام اندام جنسی را اینگونه به دختری آموزش داده بود که والدینش هیچ آموزشی در این خصوص به دخترشان نداده بودند.

 

وقتی یک کودک افشاگری خود را انکار می‌کند

اگر خاطرتان باشد پیش از این تاکید کردیم که افشاگری درباره تجاوز جنسی بسیار سخت است، ماجرا وقتی خیلی سخت‌تر و پیچیده‌تر می‌شود که بدانید این کودک به دلایلی چون ترس، اعتقادات و واکنش افراد به صورت غیرمنطقی و عجیب، افشاگری خود را تکذیب کرده و دیگر حاضر نیست چیزی را تایید کند و یا توضیح بیشتری بدهد. فرد متخلف اگر مورد احترام اطرافیان باشد و از لحاظ شغلی یا زندگی شخصی بسیار برجسته باشد، خانواده کودک به راحتی سخنان قربانی کوچک خود را نخواهند پذیرفت و این بسیار دردناک است.

از میان انبوه مجرمان و جانیان در این عرصه، تعداد کمی از آنها به مقامات قضایی ارجاع شده و پاسخگوی جنایت خود هستند. متاسفانه در آماری جهانی باید گفت تنها کمتر از یک درصد از آنها با محکومیت جدی مواجه می‌شوند. اما این بدان معنی نیست که تنها کمتر از یک درصد کودکان درباره تجاوز به خود، دست به افشاگری می زنند.

مواردی که شامل اختلافات دو طرف می‌شوند و منجر به بازداشت هستند اغلب در دادگاه خانواده مورد رسیدگی قرار می گیرند. این مجرمان معمولا مجبور به کار داوطلبانه در محیط‌های اجتماعی شده و جریمه نقدی پرداخت می‌کنند.

در بسیاری از موارد که تعداد آنها نیز رو به رشد هستند، والدین کودک قربانی، به توانایی یک فعال اجتماعی و مدنی دل می‌بندند و همه امیدشان به او است نه به خود قانون و این جای تاسف دارد، از طرفی والدین باید حق نمایندگی قانونی و تحلیل کارشناسی شده پزشکان متخصص را پرداخت کنند. از طرفی بارها دیده شده که از سوی دادگاه، این والدین غیر مجرم به تبصره «بیگانگی والدین» متهم شده و حتی بازداشت می‌شوند و همین باعث می‌شود والدین کودک در انتقال افشاگری کودک خود به مقام قضایی مردد باشند.

 

آماده باش

همیشه آمادگی داشته باشید، صحبت کردن درباره ایمنی و استقلال بدن، با کودکانی که به مائتعلق دارند و یا افرادی که به آنها اعتماد داریم فقط یک ایده خوب نیست، یک امر ضروری است.

گمان نکنیم که فرد متجاوز همیشه یک غریبه است، در سطحی گسترده مشاهده و ثبت شده که فرد متجاوز و متعرض، فرزند قربانی ما یا دیگران را می‌شناخته و عضوی از فامیل یا حتی خانواده بوده است. این سوء استفاده و تجاوز جنسی در سیستم‌های آموزشی و مدارس عالی رتبه و مدرن، در خانواده‌های بسیار دوست داشتنی و به ظاهر پیشرفته، در جوامع متعالی نیز رخ داده و باید مورد توجه افراد فرهیخته جامعه قرار بگیرد.

همان طور که از طرف کودک، روش معمول و طبیعی برای واکنش به یک تجاوز وجود ندارد، هیچ تخلفی نیز از این دست معمول و طبیعی و قابل تشخیص نیست.

تحصیل کرده و آگاه باش

در مورد ایمنی و سلامت و بهداشت فردی و جنسی حرف زن، با کودکان و حتی بزرگسالانی که از این موضوع بی خبر هستند.

هشیار باش

به شرایطی که فرصت را برای کجریمن فراهم می‌کند حساس باش، به دنبال علائم باشد اما موضوعات بالقوه را نیز درباره آثار تجاوز و سوء است از کودکان زیر ذره بین بگیر.

قاطع باش و بدون تردید

وقتی که وضعیت یک کودک را در معرض خطر می‌بینی، با او صحبت کن، در این خصوص شک نداشته باشد، کودک را باور کن و برای حمایت از او تردید به دلت راه نده، حتی اگر دیگران از تو بخواهند این موضوع را پیگیری نکنی، تو پیگر باشد و تجاوز را گزارش بده.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *